สรรพคุณ(ไม่)ลับจากหนาดใหญ่

ตามความเชื่อและคำบอกเล่าตามตำนานของคนไทย ใบหนาดใหญ่สามารถป้องกันภูต ผี ปีศาจ ไม่ให้เข้าใกล้บ้านหรือเข้าสิงคนได้ คนไทยโบราณหรือแม้กระทั้งคนไทยบางกลุ่มในปัจจุบัน นิยมนำใบหนาดไปแขวนไปหรือปลูกในบริเวณบ้านเนื่องจากได้รับอิทธิตามความเชื่อดังกล่าว แต่รู้หรือไม่ว่านอกจากสรรพคุณทางไสยศาสตร์ตามความเชื่อของคนไทยแล้ว หนาดใหญ่ยังมีสรรพคุณเป็นยาอีกด้วย

หนาดใหญ่ เป็นพรรณไม้ที่มีลักษณะกึ่งไม้พุ่ม กึ่งไม้ยืนต้น ใบดก มีกลิ่นหอม มีดอกสีเหลือง มีผลสีน้ำตาล หากจะทำการเพาะพันธุ์หนาดใหญ่นั้นสามารถทำได้โดยการตัดตอนกิ่งหรือน้ำผลไปปลูก จากคำบอกเล่าของชาวไทยเชื้อสายจีนชื่อคุณยายหมวย แซ่ซิ่ว อายุ 94 ปี ซึ่งมีความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับสรรพคุณของหนาดใหญ่มากกว่า 60 ปี ได้เปิดเผยว่าหนาดใหญ่เป็นหนึ่งในพรรณไม้ที่ชาวจีนพื้นบ้านให้การยอมรับมาอย่างยาวนาน เนื่องจากมีสรรพคุณเป็นยาทั้งต้น ได้แก่ ยอดอ่อน ใบ ลำต้น และราก

ยอดอ่อน นำยอดอ่อนมาทำความสะอาดและหั่นเป็นชิ้นเล็ก หากนำไปต้มกับไข่ดิบจะทำให้ฟื้นตัวจากไขมาลาเลียได้ไว หรือหากนำไปเคี้ยวสดจะช่วยรักษาเหงือกและฟันให้แข็งแรง

ใบ นิยมนำหั่นเป็นชิ้นๆนำไปตากแห้งประมาณ 1-2 วัน จากนั้นนำมาต้มน้ำดื่ม เชื่อกันว่าใบหนาดใหญ่จะบำรุงกำลัง บำรุงระบบทางเดินอาหาร บำรุงผิวพรรณ แก้ความดันโลหิตสูง แก้ริดสีดวง แก้อาการอักเสบของแผลผุผองเป็นหนอง รักษาโรคเรื้อน รักษาโรคหิด นอกจากนี้หากนำใบหนาดใหญ่มาตำและโปะจมูกขณะเลือกกำเดาไหลจะทำให้เลือดหยุดไหลเร็วกว่าปกติ หากนำใบหนาดใหญ่สดมาตำให้เอียดและนำมาใส่แผลจะช่วยสมานแผลได้เป็นอย่างดี
ลำต้น นิยมนำมาหั่นแล้วต้มน้ำอาบซึ่งจะช่วยระงับประสาท แก้อาการวิงเวียนศีรษะ แก้อหิวาตกโร ลดอาการไข้ ลดอาการปวดเมื่อยและฟกช้ำ

ราก นิยมนำมาต้มสดกับน้ำเพื่อดื่ม เพื่อขับลมในร่างกาย แก้อาการจุกเสียด ท้องแน่นท้องเฟ้อ รักษาอาการท้องเสีย ช่วยทำให้ระบบหมุนเวียนโลหิตดีขึ้น ช่วยแก้โรคหวัดธรรมดาและหวัดเรื้อรัง ช่วยให้หญิงที่มีประจำเดือนที่มามากหรือน้อยเกินไปมีรอบประจำเดือนปกติขึ้น ช่วยบรรเทาอาการปวดประจำเดือน บรรเทาอาการปวดหลังหลอดบุตร บรรเทาอาการปวดฟัน

คุณยายหมวย แซ่ซิ่ว กล่าวต่อว่า หากให้เล่าแบบละเอียดเกี่ยวกับสรรพคุณของหนาดใหญ่ ต้องใช้เวลาหลายวัน เนื่องจากหนาดใหญ่นั้นมีสรรพคุณหลายอย่าง บางคนนิยมนำไปผสมกับวัตถุดิบอื่นๆเพื่อเพิ่มสรรพคุณ และคุณยายก็ตบท้ายว่า “การดูแลตัวเอง คือ สิ่งที่ดีที่สุด หนาดใหญ่นั้นไม่วิเศษเท่ากับการรักษาตัวเองให้ไร้โรค ”